Melancholia. Medyczne i kulturowe aspekty na przestrzeni wieków

10 marca 2020, 08:47

Czarna żółć (gr. μελαινα χολή) to najbardziej tajemniczy humor w koncepcji zdrowia i choroby stworzonej przez Hippokratesa (V/IV w. p.n.e.), która, po rozwinięciu przez Klaudiusza Galena (II w. n.e.) i średniowiecznych, arabskich uczonych, pozostawała aktualna w dyskursie medycznym do końca XVIII w. Przez większość tego czasu zajmowała wiodące miejsce w wyobrażeniach na temat stanów patologicznych ludzkiego organizmu.



Piwo i narkotyki wykorzystywane do wzmacniania władzy elit w państwie Wari

13 stycznia 2022, 09:31

Na terenie prekolumbijskich Andów w okresie formatywnym (900–300 p.n.e.) środki halucynogenne były często używane do wsparcia lokalnej polityki. W okresie horyzontu późnego (1450–1532) przywódcy Inków wykorzystywali masową konsumpcję alkoholu do wzmacniania swojej władzy. Do zmiany w roli używek doszło w okresie środkowego horyzontu (600–1000), gdy elity imperium Wari połączyły piwo uzyskiwane ze Schinus molle z halucynogenem z Anadenanthera colubrina.


SI znalazła różnice międzypłciowe w budowie mózgu na poziomie komórkowym

17 maja 2024, 09:10

Algorytmy sztucznej inteligencji wykazały, że istnieją różnice międzypłciowe w organizacji mózgu na poziomie komórkowym. Występują one w istocie białej. To tkanka znajdująca się pod korą mózgową. Tworzy ona szlaki łączące różne części kory i obszary pozakorowe. Częścią istoty białej jest też spoidło wielkie, które łączy obie półkule.


Nienarodzone dziecko zaraża się ziewaniem od matki

14 maja 2026, 07:49

Ziewanie to odruch tajemniczy i bardzo rozpowszechniony u kręgowców. Pojawia się u ryb, gadów, ssaków i ptaków. U człowieka jest obecne już przed narodzinami – płód ziewa od około 24. tygodnia ciąży. Przez długi czas naukowcy zakładali, że to zachowanie jest wyłącznie skutkiem wewnętrznych programów biologicznych, niezwiązanym ze światem zewnętrznym. Jednak badania opublikowane w Current Biology każą to założenie zrewidować.


Dzika kapucynka (Cebus capucinus)

Po co małpy sikają na ręce?

8 września 2007, 10:22

Dlaczego małpy polewają swoje dłonie i stopy moczem? Odkąd po raz pierwszy zaobserwowano wspomniane zachowanie, pojawiło się na ten temat wiele teorii. Jedni twierdzili, że pozwala to zwiększyć przyczepność podczas wspinania, inni forsowali hipotezę, że to metoda mycia się. Dużą popularność zyskał pogląd, że małpy używają moczu do chłodzenia się, gdy staje się zbyt gorąco.  


Skan zamiast referencji

24 lutego 2009, 16:56

Profesor Willem Verbeke z Uniwersytetu Erazma w Rotterdamie, który udzielił niedawno wywiadu radiu Good Morning Netherlands, przekonuje, że badanie rezonansem magnetycznym w ciągu 5 lat zastąpi rozmowy kwalifikacyjne na najwyższe stanowiska. Wg niego, stawianie przez potencjalnego pracodawcę wymogu obowiązkowego badania MRI stanie się już wtedy normą.


Cień przeszkadza osobom z autyzmem

21 maja 2010, 11:52

Dzieci z autyzmem postrzegają cienie inaczej od rówieśników. O ile ci ostatni mogą im się przyglądać i na tej podstawie wnioskować, jaki obiekt je rzuca, u chorych maluchów cień wydaje się zaburzać zdolność rozpoznania obiektów i osób.


Więcej sodu, mniejszy lęk

6 kwietnia 2011, 15:16

Podwyższony poziom sodu w organizmie (hipernatremia) zmniejsza reakcję na stres. Wg naukowców, oznacza to, że zwiększając pragnienie, słone przekąski w pubie, np. orzeszki czy paluszki, zapewniają nie tylko zyski właścicielom lokalu (klienci kupują wtedy więcej napojów), ale i samym gościom, którzy przezwyciężają w ten sposób swoje lęki społeczne.


Uczenie społeczne u żarłaczy

12 września 2012, 06:11

Młode żarłacze cytrynowe (Negaprion brevirostris) uczą się nowych umiejętności od bardziej doświadczonych osobników. Biolodzy z Macquarie University uważają, że udało im się dowieść, że stereotyp bezmózgiego i prowadzącego samotniczy tryb życia zwierzęcia jest dla rekinów bardzo krzywdzący.


Powstaje raport o ofiarach globalnego ocieplenia

31 marca 2014, 09:54

IPCC (Intergovernmental Panel on Climate Change) przygotowuje raport, z którego dowiemy się, że globalne ocieplenie już wpływa negatywnie na życie wiejskich społeczności w krajach rozwijających się. To właśnie ubogie kraje będą najbardziej dotknięte przez zmiany klimatyczne.


Zostań Patronem

Od 2006 roku popularyzujemy naukę. Chcemy się rozwijać i dostarczać naszym Czytelnikom jeszcze więcej atrakcyjnych treści wysokiej jakości. Dlatego postanowiliśmy poprosić o wsparcie. Zostań naszym Patronem i pomóż nam rozwijać KopalnięWiedzy.

Patronite

Patroni KopalniWiedzy